«Время молчания прошло!» Пять веков Реформации в меняющемся мире - Коллектив авторов -- История

Κούρκουλας Κ. Το Κατηχητικόν Σχολείον εν τη Εκκλησία της Ελλάδος. Ανάτυπον εκ της Θεολογίας. Т. ΛΕ‘. Αθήναι, 1965. Σ. 19.

739

Young Men’s Christian Association (осн. в 1844). О ней см.: Χριστιανική Αδελφότης Νέων. Θ.Η.Ε.Т 12. Σ. 176.; Young Women’s Christian Association (осн. в 1855). О ней см.: Μπουγάτσος Ν. Χριστιανική Ένωσις Νεανίδων. Θ.Η.Ε.Т 12. Σ. 179.

740

См.: Εκκλησία. 27–28. 2 Ιουλίου 1932; Ζωή, 1048. 5 Ιουλίου 1933.

741

Maczewski C. Η Κίνηση της «Ζωής» στην Ελλάδα. Αθήνα, 2002. Σ. 151.

742

Ibid. Σ. 24; Μεταλληνός Γ. Op. cit. Σ. 192.

743

Αβραάμ Αγιορείτης. Ρωμαικό οδοιπορικό: Το γένος σε νέα αιχμαλωσία. Αθήνα, 2007. Σ. 260.

744

Ibid. Σ. 266; Πρακτικά Συνελέυσεων Αδελφότητος Θεολόγων Η Ζωή. Έτος 1946. Σ. 176–177, 201–202; Έτος 1931. Σ. 282, 300.

745

Αβραάμ Αγιορείτης. Op. cit. Σ. 141.

746

Ibid. Σ. 260.

747

См.: Καβάρνός Κ. Συναντήσεις με τον Κόντογλου. Αθήνα, 1985; Αβραάμ Αγιορείτης. Op. cit. Σ. 268.

748

Γιανναράς Χ. Ορδοδοξία καί Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα. Αθήνα, 1992. Σ. 396.

749

(многое говорят о духе проводившихся мер особые карточки «духовного и физического здоровья», которые были заведены на всех без исключения учеников греческих школ).

750

Ibid. Σ. 352.

751

Πρακτικά Συνελέυσεων Αδελφότητος Θεολόγων Η Ζωή. Έτος 1938. Σ. 43, 45, 55; έτος 1931. Σ. 284.

752

Γιανναράς Χ. Καταφύγιο ιδεών. Αθήνα, 1988. Σ. 130–131.

753

Maczewski C. Η κίνηση της «Ζωής» στην Ελλάδα. Σ. 134–136.

754

Clarke J. Bible Societies. American missionaries and the national revival of Bulgaria. Τό ζήτημα της Μεταφράσεως τής Αγ. Γραφής εις τήν Νεοελληνικήν κατά τόν ΙΘ´ αιώνα. Αθήναι, 2004. Σ. 397.

755

Περσελή Ε. Εξουσία καί Θρησκευτική Αγωγή στήν Ελλάδα τού 19ου αι. Αθήνα, 2004.

756

Korck από 20.11.1829 στήν Church Missionary Society τού Λονδίνου // Μεταλληνός Γ.

757

Ibid.

758

Υ.Δ.Ι.Α. Φάκελος Β/39. Ξέναι Σχολαί και Εκκλησίαι στην Ελλάδα, 1925. Αριθ. εισερχομένου 14051, 8/10/1925. // Цит. по: Σακελλαρίου Α. Δικτατορίες και Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ελλάδα στον 200 αιώνα: πολιτικές, οικονομικές και ιδεολογικονοηματικές σχέσεις υπό καθεστώτα εκτάκτου ανάγκης. Αθηνα, 2008. Σ. 364.

759

Πολέμης Δ. Op. cit. Σ. 8–17.

760

Подробнее о «филокалическом возрождении» см.: Ράντοβιτς Α. Η φιλοκαλική αναγέννηση του XVIII και XIX αιώνα και οι πνευματικοί καρποί της. Αθήνα, 1984. Николая Планаса (1851–1932) в Афинах в первой трети XX века // Вестник Моск. ун-та. Серия 8: история. № 3. 2015.С 72–92.

761

С 1834 г. при его участии стала появляться первая антипротестантская апологетическая литература. В книге «О семидесяти толковниках» доказывалось превосходство перевода LXX над протестантскими переводами. Из других полемических сочинений Икономоса отметим исследование «О трех церковных степенях иерархии», направленное против пресвитериан.

762

О нем см.: Σταθοπούλου Θ. Το κίνημα του Παπουλάκου. Οι πολιτικές, κοινωνικές και θρησκευτικές διαστάσεις τού. Διδακτορική Διατριβή, Πάντειο Πανεπιστήμιο. Αθήνα, 1991.

763

См. о нем: Зоитакис А. Косма Фламиатос // Православная энциклопедия. Москва, 2015.Т 38.С 263–264.

764

Подробнее см.: Таканова Н. Внецерковные организации Греции и община о.

765

Παπαδιαμάντης А. Άπαντα. Εκδόσεις Δομός, 1998. Σ. 147.

766

Статья написана при поддержке гранта РФФИ № 19-09-41004

767

Исключение составляют марониты, чье представление о протестантах и отношение к ним формировалось под воздействием унии с Римом.

768

Σάθας Κ. Νεοελληνικὴ φιλολογία. Βιογραφίαι τῶν ἐν τοῖς γράμμασι διαλαμψάντων Ἑλλήνων, ἀπὸ τῆς καταλύσεως τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας μέχρι τῆς Ἑλληνικῆς Ἐθνεγερσίας (1453–1821). Ἐν Ἀθήναις, 1868. Σ. 238–240.

769

Ρενιέρης Μ. Μητροφάνης Κρητόπουλος καὶ οἱ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ Γερμανία φίλοι αὐτοῦ (1617–1628). Ἀθῆναι, 1893.

770

Hering G. Οικουμενικό Πατριαρχείο και ευρωπαϊκή πολιτική 1620–1638. Αθήνα, 1992. Σ. 37–38. (Оригинальное немецкое издание: Hering G. Ökumenisches Patriarchat und europäische Politik 1620–1638. Stuttgart, 1968).

771

См., напр.: Hering G. Op. cit. Σ. 44; Σάθας Κ. Op. cit. Σ. 244, 246. Уверенность в том, что кальвинистские взгляды были приписаны Лукарису его врагами, позволила Александрийской церкви в 2009 г. канонизировать его как священномученика. См.: http://www.patriarchateofalexandria.com/index.php?module=news&action=details&id=1288#prettyPhoto (дата обращения: 27.06.2017)

772

Бернацкий М. М. Канонизация патриарха Кирилла Ι Лукариса и Иерусалимский собор 1672 года // Богословские труды. Вып. 45. М., 2013.С 327–329.

773

Jowett W. Christian Researches in the Mediterranean, from 1815 to 1820, in furtherance of the objects of the Church Missionary Society. L., 1822.P 117.

774

Hartley J. Researches in Greece and the Levant. L., 1831.P 129–130.

775

См., напр.: Hering G. Op. cit. Σ. 134.

776

Lake S. Family П and the Codex Alexandrinus. The text according to Mark. L., 1937.P 8.

777

Μανούσακας Μ. Νέα στοιχεία για την πρώτη μετάφραση της Καινής Διαθήκης στη δημοτική γλώσσα από το Μάξιμο Καλλιπολίτη // Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά. Vol. 2. 1986. Σ. 27–32.

778

Рансимэн С. Указ. соч. С 281.

779

Canton W. A History of the British and foreign Bible Society. Vol. I. L., 1904.P 137.

780

Σάθας Κ. Op. cit. Σ. 309.

781

Podskalsky G. Griechische Theologie in